Het Koepelgraf van Holwerda

Het museum moet als baken van kennis, als autoriteit in de samenleving staan. Maar wetenschap is ook mensenwerk en mensen slaan de plank wel eens mis. Hoe daar mee om te gaan?

Over veel zaken en voorwerpen uit het verleden hebben we slechts een beperkte kennis. Op grond van schaarse gegevens proberen wetenschappers en musea zoveel mogelijk zinnige interpretaties te geven c.q. betekenis te verlenen. Dat is niet altijd makkelijk en fouten maken is menselijk. Bij archeologische voorwerpen is er uit de aard der zaak heel vaak sprake van interpretaties, die desalniettemin niet zelden als absolute waarheid worden neergezet. Zo dacht oud-directeur J.H. Holwerda van het Rijksmuseum van Oudheden dat onder Nederlandse grafheuvels een koepelvormige ruimte lag, gemaakt van boomstammen. Hij wilde een direct verband met koepelgraven uit de klassieke oudheid zien omdat dat, in zijn ogen, de Nederlandse cultuur meer status verleende. Zelfs toen allang duidelijk was dat zijn theorie niet klopte, bleef hij eraan vasthouden. Deze theorie bleef lang bestaan omdat Holwerda de meest invloedrijke man in de Nederlandse archeologie was en geen tegenspraak duldde. Musea moeten zich realiseren dat ze als authoriteit worden gezien en dat dit de verantwoordelijkheid met zich meebrengt om kritisch om te gaan met interpretaties.

ICOM-code 2007, art. 4.2 Uitleg bij het tentoongestelde
Een museum draagt er zorg voor dat de informatie die het bij permanente presentaties en tentoonstellingen verschaft, goed gefundeerd en accuraat is.

Wat moet er gebeuren als blijkt dat informatie die een museum geeft niet klopt? Moet er ruchtbaarheid aan gegeven worden, moeten objecten uit tentoonstellingen gehaald worden of moet erbij komen staan dat het niet klopt en hoe het wel zit? Of mag het gewoon zo blijven, met misschien alleen een aangepast bijschrift?

Geef uw mening via de 'discussieknop' boven de afbeeldingen.